* سیاوش قمیشی Siavash Ghomayshi *

يافته‎هاي تازه و ابهاماتي تازه‎تر (لينکها کامل شد.)

آخرين خبر:

کنسرت سياوش قميشی و منصور درآنتاليا (ترکيه) يکشنبه ۸ شهريور - ۲۹ آگوست ۲۰۰۴ - 

  Siavash & Mansour 's Antalya concert

:: دوستانی که در اين کنسرت حضور خواهند داشت، جای ما را هم خالی کنند. خوشحال می‌شيم اگه عکس ، صوت يا تصويری برای دوستانتون در وبلاگ ارسال کنيد. ::


با سلام.

بعد مدتي ركود به‎خاطر امتحانات و پروژه‎ها و ... و همچنين تهيه مقدمات CD هاي وبلاگ كه از هر پروژه‎اي سخت‎تر است ، باز به ميان شما آمده‎ايم و مشتاقانه در انتظار ديدن شما در ستون پيامها و نظرات هستيم تا با انتقادات و پيشنهادات سازنده خود وبلاگ خودتان را پويايي بخشيد.

در ابتدا چند نكته كوچك را عنوان كرده و سپس به بحث اصلي خود مي‎پردازيم.

–- <اول اينكه از تمامي شما عزيزان دعوت مي‎شود تا به انجمن سياوش قميشي در Orkut بپيونديد. اين انجمن وابسته به اين وبلاگ بوده و مي‎توان اين را از لوگوي آن كه همان لوگوي وبلاگ هست بازشناخت. در اين انجمن سعي مي‎شود تا اخبار جاري وبلاگ نظير نظرخواهي‎ها ، به‎روز شدن مطالب و . . . اعلام شود و خلاصه شعبه كوچكي است در آن دنياي مجازي به نمايندگي از اين كلبه محقر. با توجه به اينكه همه بر و بچه‎ها در عرصه وب‎گردي دستي در آتش دارند (!) فكر نمي‎كنم نيازي به تعريف Orkut باشد.

–- <نكته دوم در مورد CD هاي وبلاگ است كه همچنانكه از قبل گفته‎ايم و مي‎دانيد اين مجموعه ويرايش دوم از سري پيشين است كه اواخر تابستان گذشته تقديم علاقه‎مندان گرديد. ولي مجموعه فوق از هر حيث از مجموعه قبلي قوي‎تر و پربارتر شده است و چه از لحاظ كيفي و چه از لحاظ كمي با مورد قبلي قابل قياس نيست. در حال حاضر در حال آماده‎سازي نهايي مجموعه هستيم و اميدواريم قبل از پايان كار چنان‎چه در آرشيو خود مطلب، عكس، فايلهاي صوتي و تصويري و خلاصه هر چيز ديگري كه فكر مي‎كنيد مي‎تواند در غني‎سازي هر چه بيشتر مجموعه مؤثر باشد مي‎بينيد با ما درميان بگذاريد تا در مجموعه جاي دهيم. اين مجموعه تا اينجاي كار شامل پنج CD (شِامل همه چيز) است كه البته CD هاي صوتي آلبوم‎ها با كيفيت اصلي نيز مي‎تواند در صورت تمايل به آنها ضميمه شود. جزئيات مطلب در شماره جداگانه‎اي بازگو خواهد شد.

–- <و سوم در مورد نقد آلبوم معركه (از آقاي مجتبي كبيري ) توسط پورياست كه اگر خاطرتان باشد قبلا ترجمه‎اي از نقد ايشان در مورد «بي سرزمين‎تر از باد» را ترجمه كرده بودم كه شايد در وبلاگ‎هاي ديگر (!) نيز آن‎را ديده‎ باشيد. اگر بچه‎هاي خوبي باشيد و دوباره جنجالي راه نيفتد ، شايد آنرا هم به فارسي ترجمه كنم.

حال در ادامه مطالب گذشته كه به بررسي آهنگسازي سياوش قميشي براي ساير خوانندگان اختصاص داشت و خوانندگاني چون «بتي» و «احمدرضا نبي‎زاده» مورد بررسي قرار گرفتند، امروز هم مطالب و در پاره‎اي حدسيات جديدي را خدمت شما ارايه مي‎كنيم. چون همانگونه كه بارها گفته‎ايم و نوشته‎ايم سياوش به عقيده خودش در درجه اول يك آهنگساز است و سپس خواننده و ما هم بنا به همين نظر ايشان و نيز كمبودي كه در دانستني‎هاي خود و دوستان علاقه‎مند در اين مورد حس مي‎كرديم ، چنين مباحثي را شروع كرديم تا شما عزيزان را در آندسته از يافته‎هاي خود را كه بر صحت آنها اطمينان داشتيم ، شريك كنيم تا بلكه اطلاعات تا به حال بي‎اهميت شمرده شده ي شما نيز از پستوي حافظه شما عزيزان بالا كشيده شده و در سطور وبلاگ جاي گيرد و مجموعا با كمك هم بتوانيم سياوش قميشي را آن‎گونه كه شايسته است در حد بضاعت خود معرفي كنيم (كه اين حداقل كاري است كه ما مي‎توانيم براي اين مرد بزرگ انجام دهيم).

يافتن سابقه هنري هنرمندي چون سياوش قميشي كه هيچگاه نخواسته مانند برخي همكاران خود ، سابقه كاري خود را جار بزند كاري بس دشوار است ، چرا كه حتي هنوز مجهولات بسياري در مورد برخي زواياي آلبومهاي خود او براي ما باقي مانده است (علي‎رغم تمامي تلاشهاي ما و ساير دوستان) و شايد جز خود ايشان پاسخ آنها را نداند !

بر اين نكته هم معترفيم كه شايد موضوعاتي كه در اين وبلاگ (كه البته روند معمول يك وبلاگ را ندارد) مطرح شده و مي‎شود صد درصد كامل نيست ، ولي تمامي تلاش ما بر اين بوده كه مطالب عاري از اشتباه و مستند باشد و باز در اينجا از تمامي دوستاني كه دلسوزانه سعي در پيشبرد اهداف اصيل وبلاگ دارند مراتب قدرداني و آمادگي خود را جهت دريافت اطلاعات گرانبهاي شما عزيزان اعلام مي‎كنيم.

. . . يكي از مهم‎ترين منابع اطلاعاتي كه ما اميد داريم تا بتوانيم از آنها سوابق كاري سياوش قميشي را پيدا كنيم ، مجلات و نشريات مرتبط با هنر منتشر شده در قبل از انقلاب است. با توجه به اينكه سياوش در اوايل دهه 50 بعد از اقامتي چندين ساله در انگلستان به وطن بازگشت ، شايد بتوان از آندسته از نشرياتي كه در پنج – شش سال ماقبل انقلاب چاپ شده بودند اطلاعاتي بدست آورد. خوشبختانه پدر اينجانب در آرشيو شخصي خود چيزي حدود شصت الي هفتاد شماره از مجلات «اطلاعات هفتگي» و «جوانان امروز» را نگهداري كرده‎اند و البته نه به صورت همگاني (!) .حدود سه هفته پيش بود كه يك روز در غياب (!) ايشانمن دو روزي وقت گذاشتم و كليه اين مجلات را كه مربوط به سالهاي 53 -54 مي‎شود را با نهايت دقتي كه مي‎توانستم بررسي كرده تا شايد اسم و نشاني از «سياوش قميشي» بيابم.در نهايت تنها در چهار نقطه (!) اسمي از ايشان رويت شد كه البته در مطالب مذكور موضوع بحث سياوش قميشي نبود بلكه تنها اشاره كوچكي شده بود. اما همين چهار نقطه (!) و نيز چند مطلب ديگر كه ربطي به سياوش نداشت ولي در تدوين اطلاعات نهايي كمك مي‎كرد ، براي ما جالب، روشن كننده و در ضمن ابهام‎زا بود. از اين كشفيات (!) تصاويري تهيه كرده‎ام كه برخي از آنها را مي‎توانيد با دنبال لينك هاي زير ببينيد:

بتي و سعيد دبيري (زوج هنري اوايل دهه 50)

بازگشت افشين مقدم

بازگشت بتي به خوانندگي (1)

بازگشت بتي به خوانندگي (2)

سعيد دبيري و سابقه هنري به زبان خودش

ماجراي سعيد دبيري ، امير رسائي و شهرام

جالب‎ترين مسآله ايكه قبلا يه چيزايي در مورد اون شنيده بودم و تابحال مدركي براي آن نديده بودم ارتباط «بتي» و «سعيد دبيري» بود كه حالا فهميده‎ ام خانم «بتي» همسر آقاي «دبيري» بوده‎اند. چيزي كه در هنگام نوشتن مطلب مربوط به «بتي» ذكر نشده بود. اين موضوع شايد در نگاه اول ربطي به سياوش نداشته باشد، ولي با كمي دقت مي‎بينيم كه بتي و سعيد دبيري از اولين افرادي بودند كه سياوش در بدو ورود به ايران با آنها همكاري تنگاتنگي داشته و سه ترانه‎اي كه در مطلب مربوطه به بتي به عنوان ترانه‎هايي از بتي و به آهنگسازي سياوش معرفي شد : (دارم عاشق مي‎شم ، خوش‎بختي ، بي‎كسي ) را ميدانيم كه دست‎كم شاعر دو تاي آنها : (دارم عاشق مي‎ ، بي‎كسي) خود سعيد دبيري بوده است.

ولي قضيه به همين‎جا ختم نشد. «افشين مقدم » از خوانندگان جوان و پديده آن سالها از آن هنرمنداني بود كه قصد داشتيم در سلسله مباحث «و اما آهنگهاي سياوش» از او هم يادي كنيم. در ابتدا خب ما از او فقط ترانه جاودان و معروف «زمستون» را سراغ داشتيم كه خيلي از شما حتما اين ترانه زيبا را چه به صداي افشين و چه به وسيله بازخواني هاي مكرري كه از آن شده است، شنيده ايد و نيز آهنگ آن را بصورت بدون كلام در قطعه پاياني آلبوم «ستاره‎هاي سربي» ابي به ياد داريد. ما فهميديم كه شاعر اين ترانه نيز خود آقاي دبيري بوده است. ترانه اي كه باعث شهرت افشين شد. zemestoon - Afshin Moghadam

همين چند سال پيش بود كه تعدادي از آهنگهاي افشين مقدم در آلبومي تحت عنوان «زمستون» دوباره منتشر شد. يكي ديگر از ترانه‎هاي اين آلبوم «گذشته» نام دارد كه با همان ملودي «زمستون» اجرا شده كه در نوع خود جالب است. اما حال ابهامات كار در كجاست. در جايي از همين آرشيو مجلات (كه تصوير آن نيز موجود است) از ترانه‎اي تحت عنوان «غريبونه» نام برده شده است كه گويا با صداي افشين مقدم ، شعري از سعيد دبيري و آهنگي از سياوش قميشي اجرا شده است. اين ترانه را من در آهنگهايي كه از «افشين مقدم» داشتم (كه كاملتر از آلبوم منتشر شده زمستون نيز بود) پيدا نكردم و مرجع ديگري نيز براي جستجوي آن نداشتم. اما ديروز بود كه يك احتمال به ذهنم رسيد و آن هم اين بود كه به عنوان آلبوم «بتي» توجه كردم : «غريبانه» !

حال وقتي اسم سعيد دبيري و سياوش با اين ترانه باشد و بدانيم كه بتي از اين شاعر (سعيد) و آهنگساز (سياوش) در آلبوم خود ترانه‎هايي دارد آيا نمي‎توان اين احتمال را داد كه اين «غريبانه» همان «غريبونه» افشين مقدم بوده باشد ؟ ضمن اينكه اين دو خواننده و آلبومهاي ذكر شده هم‎زمان بوده اند.

متاسفانه من مدركي‎ بر صحت يا رد احتمال فوق ندارم و فقط حدس خود را براي شما نوشتم كه اميدوارم يكي از بين شما پيدا شود و با داشتن مدرك اين قضيه را حل كند.

با بوجود آمدن احتمال ذكر شده من دوباره آلبوم غريبانه بتي را بررسي كردم و به اين سؤال رسيدم : آيا غير از سه ترانه‎ كه از قبل فهميده‎ايم ، ترانه هاي ديگري هم هست كه آهنگساز آنها سياوش باشد ؟

از ميان 15 ترانه موجود در اين آلبوم برخي به دليل سبك خاص ترانه و آهنگها يقينا مال سياوش نيستند (يا امكانش خيلي كم است). ولي در مورد برخي ديگر مثل «غريبانه»، «ترديد» ، «دوست دارم» ، «ونوس» و «بدرقه» اين احتمال وجود دارد. چون اگر اين آلبوم را گوش داده باشيد به اين نكته پي مي‎بريد كه ترانه ها در دو يا سه نوبت عمده ضبط شده‎اند (چون در تيپ آهنگها و صداي بتي تغييراتي ديده مي‎شود) و ترانه هايي كه به عنوان نمونه در بالا ذكر شد همگي گويي در يك زمان ضبط شده‎اند چون صداي بتي در آنها يك فرم بوده و تنظيمها هم شبيه هم است (شبيه به تنظيمهاي آن زمان اريك) و كلا به قول معروف به اين آهنگها مي‎خورد كه «سياوشي» باشند !. يه چيز جالب در مورد همين ترانه آخر يعني «بدرقه» است كه در جاهايي به صورت همخواني اجرا مي‎شود و به نظر من همخوان بتي بعيد نيست كه خود سياوش باشد. البته باز هم تكرار مي‎كنم كه اينها صرفا يك احتمال است و صددرصد مطمئن نبوده و مشتاقانه منتظر ارايه مستنداتي در رد يا تصديق آنها هستم. خلاصه اينكه بسم ا ...

حال كه صحبت ترانه «زمستون» پيش آمد، يك چيز جالبي برايتان بگويم كه اين ترانه دوباره و البته به شكل عجيب و ناخوشايندي (با ريتم تكنو !) توسط خواننده (بخوانيد راننده –- <نظر شخصي من) اي به نام «امير بهادر خوارزمي» بازخواني شد. البته نه تنها اين ترانه جاودان ، بلكه ترانه هاي ديگري مثل گل گلدون من از سيمين غانم ، گل سنگم و نيز خط قرمز (! بابا كپي رايت) و از همه جالب تر خونه مادر بزرگه (همان برنامه عروسكي مشهور !) . . . توسط اين پديده موسيقي بازخواني شده كه توسط كمپاني آونگ براي دوستداران موسيقي آبكي منتشر شده است. حتي اگر ايشان براي اجراي مجدد اين ترانه‎ها از شاعر يا آهنگسازان آنها مجوز هم داشته باشد به نظر من بايد به حال اوضاع آشفته موسيقي ايران (چه داخل و چه خارج) تآسفي دوچندان خورد كه به اين‎گونه افراد اجازه عرض‎اندام داده مي‎شود. من بيش از اين در اين مورد چيزي نمي‎گويم و شما را به بازديد وبلاگ و نيز سايت اختصاصي ايشان (كه هنوز كامل راه‎اندازي نشده است) دعوت مي‎كنم. در هر صورت اميدوارم در آينده ايشان و نيز ساير خوانندگان (بالخصوص جديدتر ها) در بازخواني يك ترانه حرمت آن را لااقل نشكنند.

ولي جدا از نكته داخل پرانتزي بالا يكي از اجراهاي خوبي كه از همين ترانه «زمستون» شده است اجراي هنرمند فقيد «فرزين» و در آلبوم «اشك» ايشان است كه براي شنيدن ترانه «زمستون» به لينك‎هاي زير توجه كنيد :

«زمستون» با صداي افشين مقدم

«زمستون» با صدای فرزين

«زمستون» با صداي پديده جديد : بهادر خوارزمی 

«گذشته» با صداي افشين مقدم (بر مبناي ملودي زمستون)

در مصاحبه‎اي كه در دو شماره قبل از سياوش قميشي و حول محور آلبوم «قاب شيشه‎اي» در وبلاگ قرار گرفت از ترانه‎اي تحت عنوان «رفتم من از ياد» كه از نخستين كارهاي سياوش ياد شده بود كه من، بعد از اينكه چنين ترانه‎اي را در اجراهاي «افشين مقدم» نيافتم ، كمي جستجو كردم تا اينكه در يكي از آلبومهاي آقاي «امير رسائي» كه از خوانندگان قديمي و نيز كنوني موسيقي پاپ ايران هستند با ترانه‎اي با اين نام برخورد كردم (البته در اينترنت) و متاسفانه آلبوم مذكور را نتوانستم از آرشيوهايي كه به آنها دسترسي داشتم پيدا كنم. اما چيز جالبي كه در همان مجلات قديمي ديدم خبر ماجرايي بين «سعيد دبيري» و «امير رسائي» و خواننده‎اي به نام «شهرام» (با ساير شهرام ها اشتباه نگيريد) بود كه اگه مايل باشيد در تصويرهاي تهيه شده از اين مجلات مي‎توانيد از كل ماجرا مطلع شويد. چيز جالبي كه در اين ماجرا وجود داشته درگيري بر سر ترانه‎اي به نام «ناز قو» بوده كه با شعري از سعيد دبيري و آهنگي از سياوش قميشي و با صداي امير رسائي اجرا شده بوده است. اين ترانه را هم باز علي‎رغم جستجو هاي صورت گرفته گير نياورديم كه البته به خاطر قديمي بودن آن نيافتن آن محتمل بود. حال بر دوستاني كه در اين مورد هم اطلاعاتي دارند واجب است تا خودي نشان دهند.

در شماره‎هاي آتي به ادامه بحث خواهيم پرداخت. زيرا تازه در آغاز راه هستيم.

در اين شماره بيشتر سعي داشتم تا زمينه بيشتري را براي آشنايي و بررسي سابقه هنري سياوش قميشي به وجود بياورم تا بلكه با روي هم ريختن اطلاعات خود بتوانيم ابهاماتي را كه در طول اين مطلب با شما در ميان گذاشتم از ميان برده و احتمالات (كه ماشالله كم هم نبودند !) را به يقين تبديل كنيم و علي‎رغم اينكه چندان دوست نداشتم از احتمالات و حدسيات ذهني خودم با شما چيزي بگويم ، ولي لازم ديدم تا آنها مطرح شود تا بلكه بتوان در نهايت نتيجه خوبي با كمك هم از بحث بگيريم. افرادي هم كه فكر مي‎كنند ما يه عده بيكار هستيم كه داريم روي اين‎جور مسائل بحث مي كنيم بگذاريد هرچه مي‎خواهند بگويند چون اينجا وبلاگ سياوش قميشي است و من نه به منظور ارضاي حس كنجكاوي خود بلكه به خاطر ارادت و دٍيني كه يه اين مرد بزرگ در خود حس مي‎كنم به مطرح كردن اين مباحث پرداختم و از تمامي دوستان هنردوست و علاقه‎مند دعوت مي‎كنم تا به ما بپيوندند. شاد و كنجكاو باشيد.

ارادتمند، وحيد ف.

**************************************

اضافه شده توسط اميد:
در مورد بيماری آقای سياوش قميشی بايد به اطلاع دوستان برسونم از ايشون رفع کسالت شده و به لطف خدا سلامتی حاصل شده و جای نگرانی وجود نداره. علی عزيز اطلاع دادند كه آقای قميشی از بيمارستان مرخص شده‌اند.
 از همين جا از همه دوستانی که با E-mail هاشون ما رو مورد لطف قرار داده بودند و ما رو از وضعيت جسمی سياوش مطلع كردند تشكر می‌كنيم و برای سياوش آرزوی سلامتی بيشتر و طول عمر داريم.

 

 

+ اميد و وحيد ; ۸:٥۳ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۳/٥/٦